Kazadan sonraki ilk saatlerde verdiğiniz kararlar, aylar sonra ödenecek ya da ödenmeyecek bir tazminata dönüşüyor. Panikle atlanan tek bir adım — çekilmemiş bir fotoğraf, alınmamış bir poliçe numarası — dosyayı çıkmaza sokabiliyor. Aşağıdaki sıra, işi karıştırmadan takip edebileceğiniz bir zaman çizelgesi.
İlk 5 dakika: önce can güvenliği
- Dörtlüleri yakın, mümkünse aracı trafiği tıkamayacak şekilde kenara alın.
- Reflektörü koyun. Şehir içinde bile arkadan gelen aracın sizi geç görmesi, ikinci ve daha ağır kazayı doğuruyor.
- Yaralı varsa 112. Yaralıya, zorunlu olmadıkça dokunmayın; aracı da yerinden oynatmayın.
- Yaralı, ölüm, alkol şüphesi, sürücü belgesi olmayan taraf, trafik sigortası olmayan araç veya kamu malına zarar varsa: 155/156. Bu hallerde taraflar kendi aralarında tutanak tutamaz.
- Aracınızdan indiyseniz, mümkünse bariyerin arkasına geçin. En tehlikeli yer, kazanın hemen yanıdır.
5–20. dakika: delil toplama
Bu 15 dakika, dosyanızın kaderini belirler. Telefonla:
- İki aracı birlikte gösteren geniş açılı kareler (araçlar hareket etmeden).
- Her iki plakanın net göründüğü kareler.
- Hasarlı bölgelerin yakın çekimleri — kendi aracınızın da, karşı aracın da.
- Yol çizgileri, kavşak, ışık, levha, fren izi, varsa yağ/cam parçalarının konumu.
- Karşı tarafın ruhsat, ehliyet ve poliçe fotoğrafı. Şirket adı ve poliçe numarası olmadan hasar açılmıyor.
- Tanık varsa ad-soyad ve telefon.
- Çevrede kamera var mı? Sitenin, dükkanın, otoparkın kamerası dosyanızı tek başına kazandırabilir; kayıtlar genelde birkaç hafta içinde üzerine yazılır, hemen not alın.
20–60. dakika: tutanak ya da polis
Şartlar uygunsa maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağını iki nüsha doldurun, iki taraf da imzalasın, imzalı nüsha sizde kalsın. Tutanakta kusur itirafı yazmayın; olayı tarif etmeniz yeterli. Nasıl doldurulacağını kaza tespit tutanağı rehberimizde madde madde anlattık.
Karşı taraf tutanak tutmak istemiyor, tartışma büyüyor ya da yukarıdaki istisnalardan biri varsa tartışmayı uzatmayın, polis çağırın. Resmi tutanak, kimsenin sonradan inkar edemeyeceği tek belgedir.
İlk saatler: araç yürümüyorsa
Kaskonuz varsa poliçenizde yol yardım / çekici teminatı büyük ihtimalle vardır — kendi imkanınızla çekici tutmadan önce şirketin yol yardım hattını arayın. Kendi bulduğunuz çekicinin ücreti çoğu poliçede geri ödenmez. Kaskonuz yoksa ve kusur karşı taraftaysa, çekici masrafını fişini saklayarak karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz.
Aracı, hasar tespiti yapılmadan tamire sokmayın. Onarıma başlanmış araçta ekspertiz yapılamaz ve şirket hasarın kazadan geldiğini doğrulayamaz.
İlk 24 saat: bildirim
Kasko ve trafik sigortası genel şartları, rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren 5 iş günü içinde sigortacıya bildirim yapmanızı istiyor. Beş gününüz var ama beklemenin hiçbir faydası yok; aynı gün ya da ertesi sabah arayın:
- Kendi kaskonuzdan onaracaksanız: kasko şirketinize hasar ihbarı açtırın, anlaşmalı servis listesini isteyin.
- Karşı taraf kusurluysa: karşı tarafın trafik sigortasına başvuru yapılır. Tutanak, fotoğraflar, ruhsat, ehliyet, IBAN ve hasar bildirim formu gerekir.
- Yaralanma varsa (basit bir boyun ağrısı bile) aynı gün hastaneye gidip rapor alın. Bedeni zararlar karşı tarafın trafik sigortasından karşılanır, ama kaza günü kaydı yoksa bağ kurmak zorlaşır.
Evrak tamamlandıktan sonra sigortacının ödeme için sınırlı bir süresi vardır (zorunlu trafik sigortasında genel şartlar 15 gün der). Şirket reddeder veya cevap vermezse, yazılı başvurunuzun ardından Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidebilirsiniz.
Unutulan hak: değer kaybı
Kusur karşı taraftaysa, aracınız onarılsa bile ikinci el değeri düşer. Bu farkı — araç değer kaybını — karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz; ödeme onarım bedelinden ayrıdır. Aracın yaşı, kilometresi ve hasarın niteliğine göre değerlendirilir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre maddi zarar talepleri için kaza gününden itibaren işleyen bir zamanaşımı süresi vardır (zararı ve sorumluyu öğrenmenizden itibaren iki yıl); yıllarca bekletmeyin.
Sık yapılan hatalar
- Aracı yıkatmak. Hasar fotoğrafları çekilmeden aracı temizletmeyin.
- Karşı tarafla nakit anlaşmak. Ertesi gün ortaya çıkan gizli hasarı kimseye ödettiremezsiniz.
- Kaskoyu her küçük hasarda kullanmak. Bazen indiriminiz onarım bedelinden pahalıya patlar; hesabı hasarsızlık indirimi yazımızda yaptık.
- Poliçeyi okumadan servis seçmek. Anlaşmalı servis dışında onarımda muafiyet uygulanabiliyor.
Hasar ihbarını sigorta şirketinize kendiniz yaparsınız; şirketlerin hasar hatlarını Hasar İşlemleri sayfamızda topladık. Kafanıza takılan bir şey olursa — tutanağa ne yazılır, kaskoyu kullanmak mantıklı mı — arayıp sorabilirsiniz.