Zorunlu trafik sigortası, adı üstünde, zorunlu. Yaptırmamanın bedeli sadece bir ceza makbuzu değil; kaza yaparsanız karşı tarafın bütün zararı doğrudan sizin cebinizden çıkar. "Birkaç gün gecikse ne olur" diye düşünüyorsanız, o birkaç günün olası faturasını görün.
1. İdari para cezası ve trafikten men
Trafik sigortası olmayan araç için sürücüye/işletene idari para cezası kesilir ve araç trafikten men edilir — yani yolda durdurulduğunuzda aracınız çekiciyle otoparka çekilebilir. Otopark ve çekici ücreti de cebinizden çıkar.
Ceza tutarını burada yazmıyoruz, çünkü her yıl yeniden değerleme oranıyla artıyor ve internetteki eski rakamlar insanları yanıltıyor. Güncel tutarı bize sorabilirsiniz; ama zaten cezanın kendisi, aşağıdaki maddelerin yanında küçük kalıyor.
2. Kaza yaparsanız zararı siz ödersiniz
Kritik nokta burası. Poliçeniz yokken kusurlu bir kazaya karışırsanız:
- Maddi hasarda karşı tarafın aracının onarımı, çekicisi, değer kaybı ve varsa iş göremezlik zararı doğrudan sizden istenir. Karşı taraf sizi dava eder, icra takibi başlatır.
- Yaralanma veya ölüm varsa tablo tamamen değişir. Mağdur bu durumda Güvence Hesabı'na başvurabilir. Güvence Hesabı zararı öder — ama ödediği tutarı size rücu eder, yani sizden geri ister. Tedavi masrafları, sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma tazminatları rahatlıkla yüz binlerce liraya çıkar. Bir poliçe primi kadar tasarruf edeyim derken ev satan insanlar gördük.
Buradaki fark şu: poliçeniz olsaydı bu zararı sigorta şirketi limitler dâhilinde ödeyecek, siz sadece kendi aracınıza üzülecektiniz. (Kendi aracınızın hasarını trafik sigortasının değil kaskonun ödediğini unutmayın: Kasko mu trafik sigortası mı?)
3. Poliçeniz olsa bile rücu tuzağı
Poliçeniz varken bile şirketin ödediği parayı size geri isteyebildiği durumlar vardır: alkollü araç kullanmak, ehliyetsiz/geçersiz ehliyetle araç kullanmak, kaza yerinden kaçmak, çalıntı araç kullanmak, ruhsatta yazandan fazla yolcu/yük taşımak gibi. Bu hâllerde sigortacı mağdura öder, sonra sizden tahsil eder. Yani "sigortam var" cümlesi her durumda kalkan değil.
4. Poliçe boşluğunun görünmeyen maliyeti
Poliçenizin bitip yenilenmediği her gün, sadece riskli değil aynı zamanda pahalı:
- Muayeneye giremezsiniz. Geçerli zorunlu trafik sigortası olmadan araç muayenesi yapılmaz. Muayene gecikirse ona da ayrı ceza işler.
- Noterde devir yapamazsınız. Aracı satmaya kalktığınızda geçerli poliçe aranır; alıcı kapıda beklerken poliçe yaptırmaya çalışmak keyifli değil.
- İndiriminizi kaybedebilirsiniz. Kaskoda hasarsızlık indirimi, poliçe bitiminden sonra belirli bir süre içinde yenilenmezse yanar; bu süre şirkete göre değişir. Trafik sigortasındaki basamak sistemi de kesintisiz sigortalılık üzerine kuruludur. Yıllarca biriktirdiğiniz indirimi bir aylık ihmalle kaybetmek yaygın bir hata — detaylar için hasarsızlık indirimi nasıl korunur yazımıza bakın. Kendi poliçenizdeki kuralı acentenize teyit ettirin.
Poliçeniz var mı, nasıl kontrol edersiniz?
En kolayı e-Devlet: giriş yapıp arama kutusuna "poliçe sorgulama" yazdığınızda, TC kimlik numaranıza kayıtlı araçların geçerli sigorta poliçelerini görebilirsiniz (kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelir). Poliçenizi bulamıyorsanız acentenizi arayın, poliçe numarasını isteyin.
Sık yapılan hata: Poliçenin sadece bitiş tarihine bakıp saatini atlamak. Poliçeler günün belirli bir saatinde başlar ve o saatte biter. "Bugün son gün, akşam yaptırırım" diyen kişi öğleden sonra teminatsız kalabilir. Bir diğeri: aracı ikinci elden alırken satıcının poliçesinin devrolduğunu sanmak. Ruhsat sizin adınıza geçtiğinde poliçenin de otomatik sizin olmadığını, yeni poliçe gerektiğini bilmeyen çok kişi var.
Ne zaman yenilemeli?
Poliçe bitiş tarihinden en az bir hafta önce teklif almaya başlayın. Böylece hem fiyat karşılaştırmaya vaktiniz olur, hem de son gün sistemsel bir aksilik çıkarsa (eski poliçede eksik bilgi, ruhsat değişikliği, plaka kaydı vb.) düzeltecek zamanınız kalır. Poliçe bittikten sonra yaptırdığınızda aradaki günler teminatsızdır — geriye dönük sigorta yoktur.
Poliçenizin ne zaman bittiğinden emin değilseniz plakanızı bize gönderin, kontrol edip bitiş tarihini söyleyelim; yenileme zamanı geldiğinde de Anadolu Sigorta, HEPİYİ ve Doğa Sigorta tekliflerini yan yana koyup birlikte bakalım.